Oleje hydrauliczne biodegradowalne
Oleje hydrauliczne biodegradowalne opisuje ISO 15380, która dzieli je na cztery kategorie według bazy olejowej: HETG na bazie olejów roślinnych, HEES na estrach syntetycznych, HEPG na poliglikolach i HEPR na polialfaolefinach. Wybór kategorii decyduje o odporności termicznej i o tym, z czym olej wolno mieszać.
Dariusz OlbromskiWłaściciel FHU OlbromskiW tym artykuleSpis treści
Cztery kategorie według ISO 15380
Norma ISO 15380 dzieli oleje hydrauliczne biodegradowalne według bazy olejowej, nie według pakietu dodatków. To inny podział niż w DIN 51524, gdzie HL, HLP i HVLP rozróżnia się właśnie dodatkami.
| Kategoria | Baza olejowa | Charakterystyka |
|---|---|---|
| HETG | triglicerydy, czyli oleje roślinne | najtańsza, wysoka biodegradowalność, ograniczona odporność na utlenianie i wysoką temperaturę |
| HEES | estry syntetyczne | dobra biodegradowalność przy wyraźnie lepszej stabilności termicznej, najczęstszy wybór przy intensywnej eksploatacji |
| HEPG | poliglikole | dobre właściwości smarne, ale nie miesza się z bazami mineralnymi i bywa niezgodny z częścią uszczelnień |
| HEPR | polialfaolefiny i inne syntetyczne węglowodory | najbliższa charakterystyką olejom mineralnym |
Norma wymaga, by baza danego typu stanowiła co najmniej 50 procent masowo formulacji, a łączny udział bazy olejowej wynosił co najmniej 70 procent.
W nazwach handlowych spotkasz też po prostu oznaczenie BIO. Nie jest to kategoria normowa, więc przy takim produkcie trzeba sprawdzić w karcie, do której kategorii ISO 15380 faktycznie należy.
Kiedy taki olej jest potrzebny
Wymóg stosowania oleju biodegradowalnego prawie nigdy nie wynika z konstrukcji maszyny. Wynika z miejsca pracy i z zapisów umowy:
- prace w strefach ochronnych ujęć wody i na terenach chronionych
- leśnictwo, gdzie wyciek trafia wprost do gruntu
- roboty wodne: pogłębiarki, śluzy, sprzęt pływający
- część zamówień publicznych i kontraktów przemysłowych, gdzie zapisano to w warunkach
- zakłady, w których obowiązuje wewnętrzna polityka środowiskowa
Jeśli takiego wymogu nie ma, olej mineralny w klasie HLP 46 albo HVLP 46 będzie tańszy i zwykle trwalszy.
Czego nie wolno przy przejściu na olej biodegradowalny
Nie dolewać oleju mineralnego. Wystarczy niewielka domieszka, żeby partia przestała spełniać próg udziału bazy wymagany przez normę. Z punktu widzenia maszyny nic się nie stanie, ale z punktu widzenia zapisu w umowie olej przestaje być tym, za co zapłacono.
Nie zmieniać kategorii bez przepłukania. HEPG nie miesza się z bazami mineralnymi ani z estrami. Przejście między kategoriami wymaga wymiany, nie dolewki.
Nie lekceważyć wody. Estry i oleje roślinne wchłaniają wodę znacznie chętniej niż bazy mineralne. Progi nasycenia są przy nich wielokrotnie wyższe, co szerzej opisujemy przy wodzie w oleju - tam znajdziesz też narzędzie, które pokazuje, w jakiej postaci woda w oleju występuje.
Ogólne zasady mieszania olejów opisujemy przy mieszaniu olejów hydraulicznych.
Co mamy w ofercie
| Marka | Wariant biodegradowalny | Opakowania |
|---|---|---|
| Shell | HETG | 20 l, 200 l, 1000 l |
| Divinol | BIO | 20 l, 200 l, 1000 l |
Pozostałe marki z naszej oferty, czyli Castrol, Mobil, Gulf i Orlen, prowadzimy w wariantach mineralnych: HL, HLP, HV i HVLP. Pełne zestawienie znajdziesz przy oleju HLP 46.
Klasę lepkości i dostępność potwierdzamy przy wycenie, bo przy olejach biodegradowalnych terminy dostaw bywają dłuższe niż przy mineralnych.
Filtracja zamiast wymiany
Olej biodegradowalny kosztuje wyraźnie więcej niż mineralny, więc przy większych układach częściej opłaca się go oczyścić niż wymienić. Prowadzimy filtrację oleju agregatem u klienta, bez zjazdu maszyny do serwisu. Decyzję, czy olej nadaje się jeszcze do pracy, opieramy na badaniu oleju, a nie na wyglądzie.
Doradztwo
Napisz, gdzie maszyna pracuje i co mówi umowa albo decyzja środowiskowa. Na tej podstawie ustalimy, czy potrzebna jest kategoria HETG, czy jednak HEES, i dobierzemy lepkość. Kontakt.
Tak wygląda filtracja oleju w terenie
Wybrane case studies pokazują, jak procedura wygląda w praktyce u klienta - z konkretną maszyną, problemem technicznym i metodą.
Najczęściej zadawane pytania
Co oznacza skrót HETG?
To olej hydrauliczny biodegradowalny na bazie triglicerydów, czyli olejów roślinnych, według ISO 15380. Skrót pochodzi od angielskiego Hydraulic Environmentally acceptable Triglycerides. Norma wymaga, by baza tego typu stanowiła co najmniej połowę masy oleju.
Czym HETG różni się od HEES?
Bazą olejową. HETG opiera się na olejach roślinnych, HEES na estrach syntetycznych. HETG jest zwykle tańszy, ale ma niższą odporność na utlenianie i na wysoką temperaturę. HEES lepiej znosi ciepło i dłużej pracuje, dlatego trafia do maszyn eksploatowanych intensywnie.
Czy olej biodegradowalny można mieszać ze zwykłym mineralnym?
Nie zalecamy. Bazy są chemicznie różne i mieszanie obniża biodegradowalność, przez co olej przestaje spełniać wymagania, dla których go zastosowano. Przy przejściu na olej biodegradowalny układ zwykle trzeba przepłukać, a producent maszyny często opisuje osobną procedurę.
Kiedy olej biodegradowalny jest wymagany?
Najczęściej tam, gdzie wyciek trafiłby wprost do środowiska, czyli przy pracach w ujęciach wody, na terenach chronionych, w leśnictwie, przy pogłębiarkach i śluzach, a także w części zamówień publicznych. Wymóg wynika z warunków kontraktu albo z decyzji środowiskowej, nie z norm technicznych oleju.
Czy olej biodegradowalny wymaga innej filtracji?
Zasada jest ta sama, ale estry i oleje roślinne łatwiej wchłaniają wodę niż bazy mineralne, więc kontrola zawartości wody jest przy nich ważniejsza. Progi nasycenia są też wyraźnie wyższe, co opisujemy przy wodzie w oleju.
Jakie oleje biodegradowalne macie w ofercie?
Shell w kategorii HETG oraz Divinol w wariancie BIO. Oba w opakowaniach do 1000 litrów. Konkretną klasę lepkości i dostępność potwierdzamy przy wycenie.